طلا در حالت خالص، فلزی بسیار نرم و انعطافپذیر است؛ در این حد که اگر بخواهیم یک انگشتر یا گردنبند از طلای صد درصد خالص بسازیم، پس از مدت کوتاهی استفاده، شکل خود را از دست میدهد، خم میشود و حتی ممکن است بشکند. همین ویژگی، سازندگان جواهرات را از دیرباز به این فکر واداشته که راهی برای افزایش استحکام طلا پیدا کنند، بدون آن که ارزش و زیبایی آن از بین برود. راهحل این مشکل، ساخت آلیاژ بود.
آلیاژ طلا ترکیبی است که در آن، طلای خالص با یک یا چند فلز دیگر مخلوط میشود تا ویژگیهای مورد نظر مانند سختی، دوام، رنگ یا قابلیت شکلپذیری بهبود پیدا کند. در این مقاله از اسنپسرمایه، میخوانیم که آلیاژ طلا چیست و چرا تولید آن ضروری است. آشنایی با ترکیب آلیاژها میتواند به شما کمک کند تا در هنگام خرید طلا، عیار و ویژگیهای یک قطعه را بهتر بشناسید و تفاوت میان انواع طلا را دقیقتر درک کنید.
آلیاژ طلا چیست و چرا ساخته می شود؟

آلیاژ طلا به فلزی گفته میشود که از ترکیب طلای خالص با فلزات دیگر به دست میآید. در این فرآیند، طلای خالص با ۲۴ عیار یا ۹۹۹ در هزار با فلزاتی مانند مس، نقره، روی، نیکل، پالادیوم یا پلاتین مخلوط میشود. نسبت این ترکیب، عیار نهایی طلا را تعیین میکند. برای مثال، طلای ۱۸ عیار از ۷۵۰ قسمت طلای خالص و ۲۵۰ قسمت فلزات دیگر تشکیل شده است.
دلیل اصلی ساخت آلیاژ، افزایش استحکام و دوام طلاست. طلای خالص به قدری نرم است که برای استفاده روزمره مناسب نیست. با افزودن فلزات دیگر، سختی طلا افزایش مییابد و قطعه ساخته شده در برابر خطوخش، ضربه و تغییر شکل مقاومتر میشود. علاوه بر این، آلیاژسازی به سازندگان امکان میدهد رنگ طلا را تغییر دهند و محصولات متنوعی با ظاهر متفاوت عرضه کنند.
آلیاژسازی، ارزش طلا را از بین نمیبرد و طلای بهکاررفته در آلیاژ، همچنان ارزش ذاتی خود را دارد. ارزش قطعه نیز هنگام فروش بر اساس وزن طلای خالص موجود آن محاسبه میشود. به همین دلیل، در خرید طلای آب شده یا هر محصول آلیاژی دیگر، دانستن عیار دقیق قطعه اهمیت زیادی دارد.
چرا طلای خالص برای ساخت زیورآلات مناسب نیست؟
طلا در حالت خالص، یکی از نرمترین فلزات گرانبها محسوب میشود. این نرمی بهقدری است که با فشار دست هم میتوان آن را تغییر شکل داد. اگر یک انگشتر از طلای ۲۴ عیار بسازید و چند هفته آن را در دست کنید، متوجه میشوید که حلقه تغییر شکل داده، نازک شده یا سطح آن خط افتاده است. به همین دلیل، استفاده از طلای خالص برای زیورآلات روزمره چندان منطقی نیست.
از سوی دیگر، استفاده از طلای خالص برای برخی کاربردهای صنعتی و سرمایهای بسیار مناسب است. برای مثال در ساخت شمش و سکههای سرمایهای از طلای ۲۴ عیار استفاده میشود، زیرا در این کاربردها، استحکام مکانیکی اهمیت چندانی ندارد و حفظ خلوص بالاتر، اولویت اصلی محسوب میشود. بنابراین، انتخاب بین طلای خالص و آلیاژی به هدف و کاربرد قطعه بستگی دارد.
انواع آلیاژ طلا بر اساس رنگ

یکی از جذابترین ویژگیهای آلیاژسازی، امکان ایجاد رنگهای متنوع در طلاست. به این صورت که با تغییر نوع و نسبت فلزات افزوده شده، میتوان طلایی با رنگهای مختلف تولید کرد که هر کدام طرفداران خاص خود را دارند.
آلیاژ طلای زرد
طلای زرد، رایجترین نوع آلیاژ طلا در بازار ایران و جهان است. برای تولید این آلیاژ، طلای خالص را با مس و نقره ترکیب میکنند. نسبت مس و نقره، شدت رنگ زرد را تعیین میکند. هرچه مس آلیاژ بیشتر باشد، رنگ طلا به سمت قرمز و نارنجی متمایل میشود و هرچه نقره آن بیشتر باشد به سمت زرد کمرنگتر پیش میرود. طلای ۱۸ عیار زرد، متداولترین نوع طلا در ایران است و در ساخت انواع زیورآلات کاربرد دارد.
آلیاژ طلای سفید
طلای سفید، آلیاژی است که در آن، طلای خالص با فلزات سفیدرنگ مانند پالادیوم، پلاتین یا نقره ترکیب میشود. در برخی موارد نیز ممکن است از نیکل استفاده شود، هرچند به دلیل حساسیتزایی این ماده، امروزه کمتر به کار میرود. طلای سفید معمولا با لایهای از رودیوم آبکاری میشود تا درخشش و رنگ سفید آن جلوه بیشتری داشته باشد. این نوع طلا در ساخت انگشترهای نامزدی و جواهرات مدرن بسیار محبوب است.
آلیاژ طلای رزگلد
طلای رزگلد یا طلای صورتی یکی از محبوبترین و زیباترین انواع آلیاژ طلاست. در ترکیب این فلز نسبت مس به نقره بیشتر است که باعث رنگ صورتی متمایل به قرمز آن میشود. این ترکیب به طور تقریبی شامل ۷۵ درصد طلا، ۲۰ درصد مس و ۵ درصد نقره است. رنگ گرم و خاص طلای رزگلد در عین عیار استاندارد برابر با ۱۸ آن، سبب افزایش کاربرد آن در صنعت زیورآلات شده است.
آلیاژ طلای سبز
طلای سبز، یکی از آلیاژهای خاص طلاست که رواج کمتری دارد و رنگ سبز آن با افزودن مقدار قابلتوجهی نقره به طلای خالص به دست میآید. در برخی موارد نیز از کادمیوم برای ایجاد این رنگ استفاده میشود. این نوع طلا بیشتر در کشورهایی مانند هند و برخی مناطق آسیای شرقی طرفدار داشته و در ساخت زیورآلات سنتی و خاص به کار میرود. در بازار ایران طلای سبز چندان شناخته شده نیست و بهندرت میتوان آن را در طلافروشیها پیدا کرد.
انواع آلیاژ طلا بر اساس عیار

دیگر روش دستهبندی آلیاژ طلا، بر اساس عیار یا میزان خلوص آن است. عیار نشان میدهد چه مقدار از وزن قطعه را طلای خالص تشکیل میدهد. در ادامه مهمترین انواع آلیاژ طلا بر اساس عیار را بررسی میکنیم:
طلای ۲۴ عیار یا ۹۹۹
طلای ۲۴ عیار، خالصترین نوع طلاست و ۹۹٫۹ درصد وزن آن را طلای خالص تشکیل میدهد. این نوع طلا به دلیل نرمی بیش از حد، برای ساخت زیورآلات مناسب نیست، اما در قالب شمش و سکههای سرمایهای کاربرد گستردهای دارد. طلای ۲۴ عیار در بازارهای بینالمللی نیز استاندارد اصلی سرمایهگذاری محسوب میشود. قیمت انس جهانی طلا نیز بر اساس این عیار بیان میشود.
طلای ۲۲ عیار یا ۹۱۶
طلای ۲۲ عیار از ۹۱٫۶ درصد طلای خالص و ۸٫۴ درصد فلزات دیگر تشکیل شده است. این عیار در ساخت سکههای بانکی مانند سکه بهار آزادی و سکه امامی کاربرد دارد. آلیاژ طلای ۲۲ عیار به دلیل خلوص بالا، ارزش ذاتی قابلتوجهی دارد، اما همچنان برای برخی زیورآلات سنتی نیز استفاده میشود.
طلای ۱۸ عیار یا ۷۵۰
طلای ۱۸ عیار، رایجترین عیار طلا در ایران است و ۷۵ درصد وزن آن را طلای خالص تشکیل میدهد. این عیار، تعادل مناسبی بین خلوص، دوام و زیبایی دارد و به همین دلیل، بیشتر انگشترها، گردنبندها و دستبندهای طلا با این عیار ساخته میشوند. طلای ۱۸ عیار علاوه بر ارزش سرمایهای قابل قبول، برای استفاده روزمره هم مقاومت بالایی دارد.
طلای ۱۴ عیار یا ۵۸۵
آلیاژ طلای ۱۴ عیار از ۵۸٫۵ درصد طلای خالص تشکیل شده و استفاده از آن در برخی کشورها مانند آمریکا و برخی کشورهای اروپایی رایج است. این طلا دوام بالایی دارد، اما ارزش ذاتی آن کمتر از عیارهای بالاتر محسوب میشود. در ایران، طلای ۱۴ عیار، چندان رایج نیست و بیشتر در میان محصولات وارداتی میتوان آن را یافت.
کاربرد آلیاژ طلا در صنایع مختلف

کاربرد طلا فقط به ساخت زیورآلات خلاصه نمیشود. آلیاژهای مختلف این فلز هریک در صنایع مختلف کاربردهای متنوعی دارند. مهمترین آنها عبارتند از:
در صنعت جواهرسازی: آلیاژهای طلا برای ساخت انواع زیورآلات مانند انگشتر، گردنبند، دستبند، گوشواره و آویز استفاده میشوند. انتخاب نوع آلیاژ به طراحی قطعه، سلیقه مشتری و دوام مورد نیاز بستگی دارد.
در صنعت الکترونیک: آلیاژ طلا به دلیل رسانایی الکتریکی بالا و مقاومت در برابر خوردگی، در ساخت قطعات الکترونیکی مانند اتصالات، مدارهای چاپی و تراشهها به کار میرود. در این صنایع، معمولا از آلیاژهای خاص طلا با نسبتهای دقیق و ویژه استفاده میشود.
در صنعت دندانپزشکی: کاربرد آلیاژ طلا برای ساخت روکش، پل و پرکردگی دندان گسترده است. این آلیاژها به دلیل سازگاری با بدن، مقاومت در برابر خوردگی و دوام بالا، گزینه مناسبی برای ترمیم دندان محسوب میشوند.
در صنایع هوافضا و دفاعی: در این صنایع، قطعات فلزی باید در برابر دماهای بالا، فشار و خوردگی مقاوم باشند و طلا به دلیل ویژگیهای خاص خود، انتخاب مناسبی برای این کاربردهاست.
نکات مهم در خرید طلای آلیاژی
هنگام خرید طلای آلیاژی، رعایت چند نکته زیر میتواند از تصمیمهای نادرست جلوگیری کند. در ادامه به این نکات میپردازیم:
دقت به عیار: طلای ۱۸ عیار رایجترین نوع طلا در ایران است، اما اگر به دنبال سرمایهگذاری با خلوص بالاتر هستید، عیارهای ۲۲ یا ۲۴ گزینههای مناسبتری محسوب میشوند.
توجه به رنگ آلیاژ: طلای سفید معمولا نیاز به آبکاری دورهای دارد، در حالی که طلای زرد و رزگلد رنگ خود را حفظ میکنند.
توجه به اعتبار فروشنده: حتما از فروشندههای دارای مجوز خرید کرده و فاکتور رسمی دریافت نمایید. فاکتور باید شامل عیار، وزن، رنگ و نوع آلیاژ باشد.
استعلام شماره ریگیری طلای آب شده: اگر قصد خرید طلا آب شده را دارید، حتما شماره ریگیری قطعه را استعلام کنید. طلای آب شده نیز نوعی آلیاژ طلا محسوب میشود و عیار آن باید توسط آزمایشگاه معتمد تایید شده باشد.
آلیاژ طلا؛ ترکیبی برای دوام و زیبایی
آلیاژ طلا، محصولی است که از ترکیب طلای خالص با فلزات دیگر به دست میآید و هدف اصلی آن، افزایش استحکام، دوام و تنوع رنگ طلاست. این فرآیند نه تنها برای ساخت زیورآلات ضروری است، بلکه در صنایع الکترونیک، دندانپزشکی و هوافضا نیز کاربردهای مهمی دارد. درک درست مفهوم آلیاژ طلا به شما کمک میکند ارزش واقعی یک قطعه را بهتر بسنجید و بر اساس هدف خود، مناسبترین گزینه را انتخاب کنید.
شروع سرمایهگذاری در طلا همیشه نیازمند شناخت عمیق آلیاژها و عیارها نیست. اسنپ سرمایه راهی مطمئن و ساده برای ورود به این بازار فراهم کرده است. در این پلتفرم میتوانید با مبالغ کم نیز طلا و نقره دیجیتال خریداری کنید. در صورت تمایل نیز میتوانید درخواست تحویل فیزیکی طلا و نقره خود را ثبت نمایید. برای برداشتن اولین قدم، بخش سرمایهگذاری را در اپلیکیشن اسنپ باز کنید.
سوالات متداول
آلیاژ طلا چیست؟
آلیاژ طلا محصولی است که از ترکیب طلای خالص با یک یا چند فلز دیگر مانند مس، نقره، روی یا پالادیوم به دست میآید تا استحکام، دوام و رنگ آن بهبود یابد.
چرا طلا را با دیگر فلزات ترکیب میکنند؟
طلا در حالت خالص بسیار نرم است و برای استفاده روزمره مناسب نیست. آلیاژسازی سختی و دوام طلا را افزایش میدهد و امکان ایجاد رنگهای متنوع را نیز فراهم میکند.
انواع آلیاژ طلا کداماند؟
آلیاژهای طلا بر اساس رنگ به انواع زرد، سفید، رزگلد و سبز تقسیم میشوند و بر اساس عیار، شامل ۲۴، ۲۲، ۱۸ و ۱۴ عیار هستند.
کاربرد آلیاژ طلا در صنایع چیست؟
آلیاژهای طلا در جواهرسازی، الکترونیک، دندانپزشکی و صنایع هوافضا کاربرد دارند.
یا آلیاژ طلا ارزش سرمایهگذاری دارد؟
بله، ارزش آلیاژ طلا بر اساس میزان طلای خالص موجود در آن تعیین میشود؛ هرچه عیار بالاتر باشد، ارزش سرمایهای آن نیز بیشتر است.










